یه روش درمانی صد ساله می‌تونه ما رو از بحران ابرمیکروب‌های آینده نجات بده

فاژدرمانی، که تو اون از ویروس‌ها برای کشتن باکتری‌ها استفاده می‌شه، تو دهه ۱۹۲۰ رایج شد، قبل از اینکه آنتی‌بیوتیک‌ها بیان و راه‌های راحت‌تر و مؤثرتری رو برای درمان عفونت‌ها ارائه بدن. اما با توجه به اینکه مقاومت به آنتی‌بیوتیک‌ها الان یه مشکل رو به رشده، فاژدرمانی ممکنه آماده یه بازگشت بزرگ باشه.

ما می‌دونیم که باکتری‌ها دارن مدام تکامل پیدا می‌کنن تا دفاع‌های بهتری رو در برابر داروهایی که داریم به خوردشون میدیم، ایجاد کنن، برای همین درمان‌هایی که یه زمانی خیلی مؤثر بودن، گاهی وقتا بی‌فایده می‌شن. این یه مشکل بزرگه برای بهداشت عمومی.

تو یه تحقیق جدید، که توسط محققای دانشگاه عبری اورشلیم تو اسرائیل و دانشگاه ملبورن تو استرالیا رهبری شده، فاژدرمانی تو مبارزه با مقاومت به آنتی‌بیوتیک‌ها، امیدبخش ظاهر شده.

با این حال، هنوز چالش‌هایی برای غلبه بر اونا وجود داره. باکتری‌ها می‌تونن ترفندهایی رو هم برای گول زدن باکتریوفاژهای پشت فاژدرمانی پیدا کنن، برای همین فهمیدن اینکه این چطور اتفاق میفته، در آینده مهم خواهد بود.

دبنات غوثال، زیست‌شناس مولکولی از دانشگاه ملبورن، می‌نویسه: «درک کردن این جنگ تسلیحاتی بین فاژها و باکتری‌ها نه تنها دانش ما رو از نحوه دفاع باکتری‌ها از خودشون عمیق‌تر می‌کونه، بلکه در رو برای درمان‌های نسل بعدی هم باز می‌کونه.»

محقق‌ها با دقت نگاهی به باکتری باسیلوس سوبتیلیس و انواع فاژهایی که برای مقابله با اون استفاده می‌شن، انداختن. با تماشای اینکه چطور ب. سوبتیلیس از تاکتیک‌های مسدودکننده‌اش استفاده می‌کونه، محقق‌ها فهمیدن که پروتئین YjbH—که تو خیلی از باکتری‌ها دیده می‌شه—نقش مهمی رو بازی می‌کونه.

باکتریوفاژها با چسبیدن به سلول‌های باکتری کار می‌کنن و در اصل این سلول‌ها رو برای تکثیر و پخش شدن، به گروگان می‌گیرن. این کار با تزریق DNA باکتریوفاژ انجام می‌شه و در نهایت سلول باکتریایی می‌ترکه و فاژهای بیشتری رو آزاد می‌کونه.

کاری که YjbH می‌کونه اینه که این تهاجم رو حس می‌کونه و قدم‌هایی رو برای محدود کردن آسیب برمی‌داره و به طور مؤثری نقطه‌ای رو که باکتریوفاژ بهش چسبیده، محاصره می‌کونه. بعدش سلول تقسیم می‌شه، تا سعی کنه اون ناحیه محاصره شده رو دور بندازه و امیدوارانه از نابودی جون سالم به در ببره.

محقق‌ها تو مقاله‌شون نوشتن: «این مکانیزم دفاعی ‘جدا کن و زنده بمون’ ممکنه یه استراتژی رایج باشه که میزبان برای مهار پخش ویروس ازش استفاده می‌کونه.»

این یه استراتژی فرار چشم‌گیره و این اولین باریه که دانشمندها دیدن ازش برای دفاع در برابر حمله باکتریوفاژ استفاده می‌شه. قبل از این، فکر می‌کردن این چیزیه که فقط موجودات پیچیده‌تر و چندسلولی می‌تونن انجام بدن.

البته، حالا که ازش خبر داریم، ممکنه بتونیم رویکردهای فاژدرمانی‌ای رو هم توسعه بدیم که اون رو دور بزنن؛ و فاژدرمانی رو به یه درمان جایگزین یا مکمل قابل قبول‌تر برای آنتی‌بیوتیک‌ها تبدیل کنن.

هنوز راه زیادی تا اونجا مونده، چون مکانیزم‌های دفاعی باکتری‌ها فقط یکی از چندین مشکل فاژدرمانیه. تحقیقات جدید نشون دادن که این استراتژی تو کارایی‌اش محدوده، تا حدی به این خاطر که سیستم ایمنی بدن باکتریوفاژها رو به عنوان تهدید می‌بینه و سعی می‌کونه اونا رو از بین ببره.

اما، کلی گروه فکر می‌کنن که پتانسیل کافی اینجا وجود داره—و به اندازه کافی بحران تو زمینه درمان‌های آنتی‌بیوتیکی هم هست—که تحقیقات بیشتر روی فاژدرمانی‌ها ارزشش رو داشته باشه، که این هم برنامه محققای پشت این تحقیقه.

غوثال می‌نویسه: «ما امیدواریم که با فعال کردن مجدد فاژدرمانی، بتونیم به درمان‌های غیرآنتی‌بیوتیکی برای عفونت‌ها کمک کنیم.»

«با این همه عفونت مقاوم به آنتی‌بیوتیک که دارن ظهور می‌کنن، بعد از ۱۰۰ سال، وقتشه که در مورد مزایای فاژدرمانی دوباره فکر کنیم.»

لینک منبع